Η οπαδική κουλτούρα είχε πάντα πολύ μεγάλη σχέση με τη μουσική. Σκεφτείτε το: Πότε ήταν η τελευταία φορά που πήγατε στο γήπεδο ή είδατε από την τηλεόραση έναν ποδοσφαιρικό (ή και μπασκετικό) αγώνα χωρίς να ακούγονται τραγούδια και συνθήματα από την κερκίδα; Το φαινόμενο είναι παγκόσμιο. Από την Αργεντινή και την Αγγλία (με το περίφημο «You’ll never walk alone» των φίλων της Λίβερπουλ) μέχρι και την Ελλάδα και τα συνθήματα που τραγουδούν οι φίλαθλοι εδώ, οι αθλητικές εκδηλώσεις έχουν πάντα μουσική υπόκρουση.
Και, φυσικά, οι ίδιες οι ομάδες έχουν τους δικούς τους ύμνους. Ένα τραγούδι ή μια μουσική σύνθεση η οποία αποτελεί το σήμα κατατεθέν, μαζί με τα χρώματα στη φανέλα. Και, ναι, οι ύμνοι αυτοί επηρεάζουν ακόμη και το αθλητικό στοίχημα. Και αυτό είναι κάτι που θα αναλύσουμε παρακάτω.
Κάτι παραπάνω από αθλητικά σωματεία
«Més que un club»: Η πασίγνωστη καταλανική φράση που χρησιμοποιούν οι φίλοι της Μπαρτσελόνα και αποτελεί το επίσημο σύνθημα της ποδοσφαιρικής ομάδας. Στα ελληνικά σημαίνει «Περισσότερο από ένα κλαμπ» και ναι μεν το έχουν «κατοχυρώσει» οι φίλοι της Μπάρτσα, αλλά όλοι γνωρίζουμε πολύ καλά πως περιγράφει τα συναισθήματα όλων των φιλάθλων για την ομάδα τους. Δεν έχει σημασία αν μιλάμε για τον Ολυμπιακό, τον Παναθηναϊκό, την ΑΕΚ, τον Άρη ή τον ΠΑΟΚ. Οι φίλαθλοι δένονται με τις ομάδες που υποστηρίζουν, τις αξίες που αυτές εκπροσωπούν.
Ύμνοι δεμένοι με την ιστορία των συλλόγων
Οι ύμνοι των ομάδων είναι αναπόσπαστο μέρος αυτής της συλλογικής ταυτότητας, καθώς είναι συνδεδεμένοι με την ιστορία των ομάδων. Για παράδειγμα, ο πρώτος ιστορικός ύμνος του Ολυμπιακού γράφτηκε το 1931, με στίχους του Μίμη Βασιλειάδη και μουσική του Γιάγκου Λαουτάρη. Ο σύλλογος περιγράφει τον ύμνο ως τραγούδι που τραγουδούσαν παίκτες και φίλαθλοι μέσα και έξω από το γήπεδο, συνδέοντάς τον με τις επιτυχίες και την αγωνιστική ταυτότητα της εποχής.
Για την ΑΕΚ, η ίδρυση του συλλόγου το 1924 από Κωνσταντινουπολίτες της Αθήνας συνδέθηκε με τη διατήρηση της μνήμης των αλησμόνητων πατρίδων, ενώ ο Δικέφαλος Αετός και τα κιτρινόμαυρα χρώματα αποτέλεσαν από την αρχή βασικά σύμβολα της ταυτότητάς της. Ο ύμνος, όπως και τα συνθήματα της εξέδρας, λειτουργεί μέσα σε αυτό το ευρύτερο πλαίσιο: υπενθυμίζει στον φίλαθλο όχι μόνο ποια ομάδα υποστηρίζει, αλλά και γιατί αισθάνεται ότι ανήκει σε αυτήν.
Στη Θεσσαλονίκη, ο ύμνος του Άρη περιλαμβάνει αναφορές στην ιστορία, τα χρώματα και τη μακρά διαδρομή της ομάδας και λειτουργεί ως ένας ακόμη τρόπος σύνδεσης των φιλάθλων με τον σύλλογο. Η μελωδία και οι στίχοι του έχουν περάσει από γενιά σε γενιά και υπενθυμίζουν ότι δεν είναι απλώς μια ομάδα, αλλά ένας σύλλογος με ισχυρούς δεσμούς με την πόλη και τους ανθρώπους της.
Η συναισθηματική σχέση που οδηγεί σε συναισθηματικές επιλογές
Αυτή ακριβώς η συναισθηματική σχέση είναι που κάνει ιδιαίτερο το επόμενο βήμα. Οι φίλαθλοι πιστεύουν στις δυνατότητες της ομάδας τους. Αλλά σε ό,τι έχει να κάνει με το αθλητικό στοίχημα υπάρχουν δύο κατηγορίες φιλάθλων: Αυτοί που θα ποντάρουν για νίκη της ομάδας τους και αυτοί που θα αποφύγουν πάση θυσία το να στοιχηματίσουν σε αγώνες της!
Για όσους ανήκουν στην πρώτη κατηγορία, η επιλογή του να ποντάρουν υπέρ της ομάδας τους δεν είναι πάντα μια ψυχρή απόφαση που βασίζεται αποκλειστικά σε αριθμούς, φόρμα και αποδόσεις. Συχνά ξεκινά από μια βαθιά πεποίθηση ότι «η ομάδα τους» μπορεί να τα καταφέρει. Είναι η ίδια πίστη που εκφράζει και ο τίτλος του εκάστοτε συλλόγου.
Εδώ προκύπτει, βέβαια, μια ενδιαφέρουσα αντίφαση. Ο φίλαθλος μπορεί να είναι πεπεισμένος ότι η ομάδα του θα κερδίσει, αλλά η πραγματικότητα του αγώνα δεν επηρεάζεται από την επιθυμία του. Ένας τραυματισμός, μια αποβολή, ένα λάθος του τερματοφύλακα ή ένα γκολ στις καθυστερήσεις μπορεί να αλλάξει μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα την εξέλιξη μιας αναμέτρησης.
Η πίστη ως «πλεονέκτημα»
Ακόμη κι έτσι, όμως, υπάρχουν φίλαθλοι που θεωρούν ότι έχουν πλεονέκτημα όταν στοιχηματίζουν στις ομάδες τους. Η πεποίθηση αυτή προκύπτει από το ότι παρακολουθούν καθημερινά τις ειδήσεις, γνωρίζουν την κατάσταση των ποδοσφαιριστών, θυμούνται τις πρόσφατες εμφανίσεις και σαφή έχουν εικόνα για το κλίμα γύρω από την ομάδα. Για κάποιον που έχει τραγουδήσει τον ύμνο της ομάδας του πριν από το παιχνίδι, που έχει ζήσει μαζί της μεγάλες νίκες και οδυνηρές ήττες, ακόμη και η σκέψη του να ποντάρει εναντίον της ομάδα του, μοιάζει αδιανόητη.
Σε κάθε περίπτωση, οι ύμνοι των ομάδων και το αθλητικό στοίχημα συναντώνται σε ένα σημείο: Στην πίστη του φιλάθλου στην ομάδα του, ακόμη και όταν η διαφορά δυναμικότητας με τον αντίπαλο μοιάζει ανυπέρβλητη. Ακόμη και όταν η πραγματικότητα του ποδοσφαίρου του λέει ότι η αγάπη δεν αποτελεί πρόβλεψη και πως η πίστη δεν αποτελεί εγγύηση. Σε τελική ανάλυση, όμως, το ποδόσφαιρο και ο αθλητισμός γενικότερα δεν παύει να είναι συναίσθημα, όσο κι αν γύρω του έχει δημιουργηθεί μια ολόκληρη οικονομία προβλέψεων. Η πρόκληση για τον σύγχρονο φίλαθλο είναι να γνωρίζει πού τελειώνει η αγάπη για την ομάδα και πού αρχίζει το ρίσκο. Γιατί ο ύμνος θα συνεχίσει να ακούγεται είτε η ομάδα κερδίσει είτε χάσει.
