Η παράσταση «Ψυχάρης – Το Ταξίδι μου» επιστρέφει για δεύτερη χρονιά στο Θέατρο Μεταξουργείο, σε διασκευή, σκηνοθεσία και μουσική επιμέλεια του Γιώργου Πετρούνια. Βασισμένη στο ομώνυμο έργο του Γιάννη Ψυχάρη, η παράσταση αποτελεί την πρώτη θεατρική μεταφορά του κειμένου και συνδυάζει λόγο, κίνηση και ζωντανή μουσική.
Ένα έργο που έκανε τη δική του «επανάσταση»
Το «Ταξίδι μου», που εκδόθηκε το 1888, συνδέθηκε όσο λίγα κείμενα με τη μάχη για τη δημοτική γλώσσα και τη διαμόρφωση του γλωσσικού ζητήματος στην Ελλάδα. Στο έργο, ο Ψυχάρης υπερασπίζεται με ορμή τη λαϊκή γλώσσα, ενώ παράλληλα γράφει για την ελευθερία, την ισότητα, την αδελφοσύνη, την αγάπη και τον άνθρωπο.
«Γλώσσα και πατρίδα είναι το ίδιο. Να πολεμά κανείς για την πατρίδα του ή για την εθνική τη γλώσσα, ένας είναι ο αγώνας. Πάντα αμύνεται περί πάτρης…»
«Όποιος δεν ξέρει λεφτεριά, ισότητα κι αδερφοσύνη, — όποιος γυναίκες δεν ψηφά και λέει τους άντρες σκυλιά — ας ξολοθρεφτεί η βασιλεία του κι ας αφανιστεί τ’ όνομά του!»
«Ένας είναι ο τρόπος της αγάπης και το καρδιοχτύπι είναι το ίδιο παντού· όπου τρέμει αθρώπου καρδιά, ολωνώ μας η καρδιά τρέμει.»
Ψυχάρης, «Το Ταξίδι μου», 1888
Ο Γιάννης Ψυχάρης, γεννημένος το 1854 και καθηγητής γλωσσολογίας στο Παρίσι, γράφει το «Ταξίδι μου» με τη γνώση του επιστήμονα αλλά και με έντονη λογοτεχνική ορμή. Το έργο στρέφεται απέναντι στην κυριαρχία της καθαρεύουσας στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος και έμελλε να παίξει καθοριστικό ρόλο στη συζήτηση γύρω από τη δημοτική.
Από τη Γαλλία στην Ελλάδα
Στο «Ταξίδι μου», ο Ψυχάρης αφηγείται μια διαδρομή με αφετηρία τη Γαλλία — τη δεύτερη πατρίδα του, όπου απέκτησε τις σύγχρονες για την εποχή γνώσεις φιλολογίας και γλωσσολογίας και ήρθε σε επαφή με τις αξίες του Διαφωτισμού και της Γαλλικής Επανάστασης — και προορισμό την Ελλάδα. Μαζί με τη γυναίκα του ταξιδεύει στην Κωνσταντινούπολη, όπου είχε περάσει τα παιδικά του χρόνια, στη Χίο, τόπο καταγωγής της οικογένειάς του, και τελικά στην Αθήνα.
Η δημοτική γλώσσα γίνεται θέατρο
Ο Ψυχάρης υπερασπίζεται την καθομιλούμενη γλώσσα, τη γλώσσα των απλών ανθρώπων, εκείνη που είχε ακούσει και μάθει από μικρός. Παρότι το έργο διατυπώνει μια σαφή και τεκμηριωμένη θέση πάνω στη γλώσσα, δεν περιορίζεται σε ένα ακαδημαϊκό κείμενο. Το χιούμορ, ο αυτοσαρκασμός, η σάτιρα και η ευαισθησία απέναντι στην ομορφιά αποτελούν βασικά του στοιχεία.
Η σκηνική μεταφορά επιχειρεί να κρατήσει αυτή τη δυναμική, συνδυάζοντας λόγο, κίνηση και ζωντανή μουσική. Στη μουσική της παράστασης συναντώνται έργα των Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ, Λουίτζι Μποκερίνι και Ερίκ Σατί, μαζί με παραδοσιακά κομμάτια από την Κωνσταντινούπολη, τη Μικρά Ασία και τη Χίο. Παρουσιάζεται επίσης ένα τραγούδι που γράφτηκε ειδικά για την παράσταση.
Μια παράσταση για τη γλώσσα, τη δημιουργία και τον άνθρωπο
Σχεδόν έναν αιώνα μετά τον θάνατο του Ψυχάρη, η παράσταση αποδίδει φόρο τιμής σε μια από τις καθοριστικές μορφές της ιστορίας της δημοτικής γλώσσας. Η θεατρική διασκευή αντλεί από την ορμή, τη χαρά της δημιουργίας και την αγάπη για τη ζωή, τη φύση, την τέχνη και την ανθρώπινη σοφία που διαπερνούν το πρωτότυπο έργο.
Συντελεστές
Κείμενο: Γιάννης Ψυχάρης
Διασκευή – Σκηνοθεσία – Μουσική επιμέλεια – Φωτισμοί: Γιώργος Πετρούνιας
Επιμέλεια κοστουμιών & σκηνικών: Άννα Βαγενά και ο θίασος
Ηχογραφημένη συμμετοχή: Γεράσιμος Σκιαδαρέσης
Ηλεκτρική κιθάρα: Νίκος Εφεντάκης
Ακουστική κιθάρα: Σοφία Εφεντάκη
Τραγούδι: Γιώργος Πετρούνιας & ο θίασος
Φωτογραφίες παράστασης: Μαρία Χειλοπούλου
Αφίσα & μπάνερ: Άγγελος Παππάς
Trailer: Αλέξανδρος Βουτσινάς, Μιχάλης Νερομιλιώτης
Παίζουν
Ηλέκτρα Τσακαλία
Γιώργος Βούντας
Γιώργος Πετρούνιας
Πληροφορίες παράστασης
Πρεμιέρα: Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2026
Ημέρες: κάθε Δευτέρα και Τρίτη
Ώρα: 20:00
Συνολικά: 12 παραστάσεις
Θέατρο Μεταξουργείο
Ακαδήμου 14, Αθήνα
Δεν θα πραγματοποιηθούν παραστάσεις τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου και την Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026.
Εισιτήρια
Κανονικό: 18€
Φοιτητικό – Άνεργοι – ΑμεΑ – Ατέλεια ΣΕΗ: 12€
Προπώληση: more.com
Πληροφορίες – Κρατήσεις
210 6543597
693 7068584
Ομαδικές κρατήσεις: 210 6543597
