Γράφει ο Παύλος Ζέρβας
Υπάρχουν τραγούδια που είναι επιτυχίες. Υπάρχουν τραγούδια που είναι κλασικά. Και υπάρχει και το “Hotel California”, ένα κομμάτι που από την πρώτη κιθάρα μέχρι τον τελευταίο στίχο μοιάζει με μικρή κινηματογραφική ταινία. Κυκλοφόρησε το 1976 και δεν ήταν απλώς ένα ακόμη hit των Eagles. Ήταν η στιγμή που το συγκρότημα πέρασε από την country-rock επιτυχία στον μύθο.
Η ιδέα ξεκίνησε μουσικά από τον κιθαρίστα Don Felder, ο οποίος είχε ηχογραφήσει ένα instrumental demo με εκείνο το υπνωτικό, σχεδόν μυστηριώδες riff. Όταν το άκουσαν οι Don Henley και Glenn Frey, κατάλαβαν ότι δεν είχαν μπροστά τους ένα απλό τραγούδι, αλλά έναν καμβά για κάτι πολύ μεγαλύτερο.
Και έτσι άρχισε να γεννιέται μια ιστορία.
Ένα “ξενοδοχείο” που δεν ήταν ποτέ απλώς ξενοδοχείο
Οι στίχοι του “Hotel California” δεν γράφτηκαν για έναν πραγματικό χώρο. Το “ξενοδοχείο” λειτουργεί ως μεταφορά για τη σκοτεινή πλευρά του αμερικανικού ονείρου, τη χλιδή, τη διασημότητα, την υπερβολή, αλλά και την παγίδα που κρύβεται πίσω από αυτά.
Ο Henley έχει εξηγήσει ότι το τραγούδι μιλούσε για την αυτοκαταστροφική κουλτούρα της Καλιφόρνια των 70s, αλλά και ευρύτερα της Αμερικής, την υπερβολή της μουσικής βιομηχανίας, τα ναρκωτικά, την επιτυχία που γίνεται φυλακή.
…είναι ένα ταξίδι από την αθωότητα στην εμπειρία. Δεν είναι στ’ αλήθεια για την Καλιφόρνια. Είναι για την Αμερική. Είναι για τη σκοτεινή πλευρά του αμερικανικού ονείρου, την υπερβολή, τον ναρκισσισμό, τη μουσική βιομηχανία…
Το περίφημο σημείο:
“You can check out any time you like,
but you can never leave”
δεν είναι απλώς μια έξυπνη ατάκα. Είναι η καρδιά του τραγουδιού: όταν μπεις σε έναν κόσμο εξουσίας, φήμης και εξάρτησης, μπορεί να φύγεις τυπικά, αλλά ψυχολογικά δεν ξεφεύγεις ποτέ.
Το εξώφυλλο και ο πραγματικός μύθος
Το εξώφυλλο του άλμπουμ δείχνει το Beverly Hills Hotel, φωτογραφημένο στο ηλιοβασίλεμα. Η εικόνα αυτή ενίσχυσε τις θεωρίες ότι το τραγούδι βασίζεται σε πραγματικό ξενοδοχείο.
Στην πραγματικότητα, οι Eagles δεν ήθελαν να περιγράψουν συγκεκριμένο μέρος. Ήθελαν να δημιουργήσουν ένα συμβολικό, σχεδόν ονειρικό τοπίο, κάτι ανάμεσα σε παραμύθι, θρίλερ και κοινωνικό σχόλιο.
Γι’ αυτό και το τραγούδι ακούγεται σαν αφήγηση: ένας ταξιδιώτης φτάνει, μαγεύεται, νιώθει άβολα, προσπαθεί να φύγει …και καταλαβαίνει ότι είναι ήδη παγιδευμένος.
Το κιθαριστικό φινάλε που έγραψε ιστορία
Αν υπάρχει ένα σημείο που έκανε το “Hotel California” αιώνιο, αυτό είναι το διπλό κιθαριστικό σόλο των Don Felder και Joe Walsh στο τέλος.
Δεν ήταν αυτοσχεδιασμός της στιγμής. Οι δύο κιθαρίστες το είχαν σχεδιάσει προσεκτικά, ώστε οι κιθάρες να “συνομιλούν”. Το αποτέλεσμα θεωρείται σήμερα ένα από τα κορυφαία κιθαριστικά φινάλε στην ιστορία της rock.
Και πράγματι, λίγα τραγούδια καταφέρνουν να κρατούν τόσο δυνατή ένταση ακόμη και αφού έχουν τελειώσει οι στίχοι.
Η περίφημη …”ανάποδη αναπαραγωγή”
Το “Hotel California” έγινε τόσο μυστηριώδες, που κάποια στιγμή άρχισαν να το …ψάχνουν και ανάποδα! Η «ανάποδη αναπαραγωγή» είναι από τους πιο διάσημους αστικούς μύθους που κόλλησαν πάνω στο “Hotel California”, ειδικά στα 80s, μέσα στο κλίμα της λεγόμενης “σατανικής υστερίας” στις ΗΠΑ.
Κυκλοφόρησε τότε η φήμη ότι αν παίξεις συγκεκριμένα σημεία του τραγουδιού ανάποδα, “ακούγονται” μηνύματα που υποτίθεται ότι παραπέμπουν σε σατανισμό. Ο μύθος μάλιστα συνδέθηκε και με μια ακόμη ιστορία ότι το “Hotel California” δήθεν αφορούσε ένα ξενοδοχείο στο Σαν Φρανσίσκο που αγοράστηκε από τον Anton LaVey και μετατράπηκε σε “Church of Satan”. Οι ισχυρισμοί αυτοί διαδόθηκαν έντονα από θρησκευτικούς κύκλους της εποχής, ανάμεσά τους και ο Reverend Paul Risley, Αμερικανός ευαγγελικός ιεροκήρυκας, ο οποίος υποστήριξε δημόσια ότι το τραγούδι περιέχει σατανικά μηνύματα και ότι συνδέεται με πραγματική δραστηριότητα της Church of Satan. Οι ερμηνείες αυτές, βέβαια, δεν αποτελούν θέση του συγκροτήματος.
Οι ίδιοι οι Eagles το αντιμετώπισαν ως φήμη. Ο Don Felder έχει αρνηθεί ρητά τέτοιους ισχυρισμούς, λέγοντας ουσιαστικά ότι το τραγούδι μιλά για το “υπόγειο” και τις σκοτεινές πλευρές της βιομηχανικής ζωής στο Λος Άντζελες, όχι για “κρυφά μηνύματα”.
Και ο Joe Walsh το απομυθοποίησε με το γνωστό του χιούμορ: «Αν το παίξεις ανάποδα, δεν βγάζει κανένα νόημα, γιατί δεν βγάζει νόημα ούτε αν το παίξεις κανονικά» (το λέει προφανώς χαριτολογώντας για να δείξει πόσο εύκολα “κολλάει” ο κόσμος στις θεωρίες)
Από επιτυχία …σε πολιτισμικό φαινόμενο
Το “Hotel California” τελικά δεν έγινε απλώς επιτυχία, έγινε σύμβολο!
-
Κέρδισε Grammy για Ηχογράφηση της Χρονιάς (20ά Βραβεία Grammy)
-
έγινε το signature τραγούδι των Eagles
-
παραμένει από τα πιο αναγνωρίσιμα rock κομμάτια όλων των εποχών
-
συνεχίζει να ακούγεται σε ραδιόφωνα, σειρές και ταινίες, δεκαετίες μετά
Και ίσως το πιο εντυπωσιακό: ακόμη και σήμερα, νέοι ακροατές ανακαλύπτουν το τραγούδι και νιώθουν την ίδια μυστηριώδη έλξη.
Γιατί το “Hotel California” δεν είναι απλώς μια ιστορία για ένα μέρος.
Είναι μια ιστορία για το τι συμβαίνει όταν η επιτυχία γίνεται παγίδα…
Οι στίχοι
| On a dark desert highway, cool wind in my hair Warm smell of colitas, rising up through the air Up ahead in the distance, I saw a shimmering light My head grew heavy and my sight grew dim I had to stop for the night There she stood in the doorway I heard the mission bell And I was thinking to myself “This could be Heaven or this could be Hell” Then she lit up a candle and she showed me the way There were voices down the corridor I thought I heard them say |
Σε έναν σκοτεινό δρόμο της ερήμου, δροσερός αέρας στα μαλλιά μου Ζεστή μυρωδιά από κάνναβη, ανέβαινε στον αέρα Μπροστά, στο βάθος, είδα ένα τρεμάμενο φως Το κεφάλι μου βάρυνε και η όρασή μου θόλωσε Έπρεπε να σταματήσω για τη νύχτα Εκείνη στεκόταν στην πόρτα Άκουσα την καμπάνα της αποστολής Και σκεφτόμουν μέσα μου «Αυτό μπορεί να είναι ο Παράδεισος… ή μπορεί να είναι η Κόλαση» Τότε άναψε ένα κερί και μου έδειξε τον δρόμο Υπήρχαν φωνές στον διάδρομο Και νόμιζα πως τις άκουσα να λένε |
| Welcome to the Hotel California Such a lovely place (Such a lovely place) Such a lovely face Plenty of room at the Hotel California Any time of year (Any time of year) You can find it here |
Καλώς ήρθες στο Hotel California Τόσο όμορφο μέρος Τόσο όμορφο πρόσωπο Πολλά δωμάτια στο Hotel California Οποιαδήποτε εποχή του χρόνου Μπορείς να το βρεις εδώ |
| Her mind is Tiffany-twisted, she got the Mercedes bends She got a lot of pretty, pretty boys she calls friends How they dance in the courtyard, sweet summer sweat Some dance to remember, some dance to forget |
Το μυαλό της είναι κολλημένο στα κοσμήματα Tiffany, έχει και Mercedes bends Έχει πολλά όμορφα, πολύ όμορφα αγόρια που τους λέει φίλους Έτσι όπως χορεύουν στην αυλή, γλυκός καλοκαιρινός ιδρώτας Κάποιοι χορεύουν για να θυμούνται, κάποιοι χορεύουν για να ξεχάσουν |
| So I called up the Captain “Please bring me my wine.” He said, “We haven’t had that spirit here since nineteen sixty nine.” And still those voices are calling from far away Wake you up in the middle of the night Just to hear them say |
Έτσι φώναξα τον αρχηγό «Σε παρακαλώ, φέρε μου το κρασί μου» Και είπε: «Δεν έχουμε εδώ τέτοιο πνεύμα από το 1969» Κι ακόμη αυτές οι φωνές φωνάζουν από μακριά Σε ξυπνούν μέσα στη νύχτα Μόνο και μόνο για να τις ακούσεις να λένε |
|
Welcome to the Hotel California
Such a lovely place (Such a lovely place)
Such a lovely face
They livin’ it up at the Hotel California
What a nice surprise (what a nice surprise)
Bring your alibis
|
Καλώς ήρθες στο Hotel California Τόσο όμορφο μέρος Τόσο όμορφο πρόσωπο Ζουν τη μεγάλη ζωή στο Hotel California Τι ωραία έκπληξη Φέρε και τα άλλοθι σου |
| Mirrors on the ceiling The pink champagne on ice And she said “We are all just prisoners here, of our own device” And in the master’s chambers They gathered for the feast They stab it with their steely knives But they just can’t kill the beast |
Καθρέφτες στο ταβάνι
Ροζ σαμπάνια στον πάγο
Και είπε: «Είμαστε όλοι απλώς φυλακισμένοι εδώ, από δική μας επιλογή»
Και στα δωμάτια του αφέντη
Συγκεντρώθηκαν για το γλέντι
Το μαχαιρώνουν με τα ατσάλινα μαχαίρια τους
Αλλά δεν μπορούν να σκοτώσουν το θηρίο
|
| Last thing I remember I was running for the door I had to find the passage back to the place I was before “Relax,” said the night man “We are programmed to receive You can check-out any time you like But you can never leave!” |
Το τελευταίο που θυμάμαι Έτρεχα προς την πόρτα Έπρεπε να βρω το πέρασμα πίσω προς το μέρος όπου ήμουν πριν «Ηρέμησε», είπε ο νυχτοφύλακας «Είμαστε προγραμματισμένοι να δεχόμαστε Μπορείς να κάνεις check-out όποτε θέλεις Αλλά δεν μπορείς να φύγεις ποτέ!» |
10 λέξεις / φράσεις των στίχων και τι σημαίνουν
1. colitas → θεωρείται αργκό της εποχής για αποξηραμένα άνθη κάνναβης, κάτι που ενισχύει από την πρώτη κιόλας εικόνα το νυχτερινό, παρακμιακό κλίμα της ιστορίας.
2. mission bell → καμπάνα ισπανικής καθολικής αποστολής
3. lovely face → μπορεί να σημαίνει και “ελκυστική βιτρίνα”, όχι μόνο πρόσωπο
4. any time of year, you can find it here → υπονοεί ότι η παρακμή είναι μόνιμη κατάσταση, όχι περιστασιακή.
5. Tiffany-twisted → μυαλό διαμορφωμένο από πολυτέλεια (Tiffany = ακριβό κόσμημα)
6. Mercedes bends → λογοπαίγνιο: Mercedes-Benz + “the bends” (πίεση / παραμόρφωση)
Το “Mercedes bends” δεν είναι απλή αναφορά σε ακριβό αυτοκίνητο αλλά ένα σκοτεινό λογοπαίγνιο: η χλιδή που παραμορφώνει το μυαλό…
7. spirit → διπλό νόημα: ποτό αλλά και “πνεύμα/ψυχή”
8. own device → δική μας κατασκευή / δική μας επιλογή → αυτοπαγίδευση
Η πιο καθαρή δήλωση του τραγουδιού: δεν μας φυλάκισε κάποιος, μπήκαμε μόνοι μας.
9. kill the beast → δεν μπορούν να σκοτώσουν το “θηρίο” → η εξάρτηση / σύστημα / αμαρτία
10. you can check-out any time… but you can never leave → είναι ουσιαστικά η στιγμή που ο αφηγητής καταλαβαίνει ότι δεν είναι επισκέπτης, είναι ήδη μέρος του συστήματος! Μετατρέπει ξαφνικά όλη την ιστορία σε παγίδα. Δεν είναι πλέον ταξίδι. Είναι φυλακή.
Θέλεις να μαθαίνεις για περισσότερες ιστορίες πίσω από γνωστά τραγούδια? Γράψου στο Newsletter παρακάτω για να σε ενημερώνουμε άμεσα και μπες στη στήλη με τα “Αφιερώματα” μας…
