Γράφει η Μαρία Αβραμίδου
Ζώντας σχεδόν είκοσι χρόνια μακριά από την Ιθάκη, ο Οδυσσέας (Matt Damon) ξεκινά το ταξίδι του γυρισμού. Η σύζυγός του, Πηνελόπη (Anne Hathaway) και ο γιος του, Τηλέμαχος (Tom Holland) προσπαθούν να μάθουν νέα για την τύχη του και να κρατήσουν μακριά τους μνηστήρες, οι οποίοι καταχρώνται τη φιλοξενία τους, με επικεφαλής τον Αντίνοο (Robert Pattinson).
Λένε πως οι αληθινά σπουδαίοι σκηνοθέτες καταπιάνονται ουσιαστικά με ένα βασικό θέμα στη φιλμογραφία τους. Αν αυτό αληθεύει, τότε για τον Christopher Nolan το θέμα αυτό είναι ο Χρόνος –επομένως ήταν απλά θέμα… χρόνου να ασχοληθεί με την «Οδύσσεια» (“The Odyssey”). Ο σπουδαίος δημιουργός σκηνοθετεί και υπογράφει το σενάριο στην κινηματογραφική μεταφορά του ομηρικού έπους, ουσιαστικά της πρώτης ιστορίας στην ανθρωπότητα, η οποία χρησιμοποιεί την τεχνική του εγκιβωτισμού, δηλαδή της ένταξης στην βασική αφηγηματική γραμμή μιας άλλης αφήγησης, η οποία διαδραματίζεται σε διαφορετικό χρόνο. Τη συγκεκριμένη επιλογή έχει κάνει συχνότατα ο ίδιος ο Nolan στη φιλμογραφία του, «παίζοντας» με τον χρόνο και τη μνήμη με πολλούς και διάφορους τρόπους.
Στην προκειμένη περίπτωση, επιλέγει να κάνει την κινηματογραφική αυτή μεταφορά εντυπωσιακή και ταυτόχρονα γήινη. Κινηματογραφώντας αποκλειστικά σε φιλμ με κάμερες IMAX, η αίσθηση που αποπνέει η εικόνα έχει ασύγκριτο βάθος πεδίου στα μακρινά πλάνα και εκφραστική λεπτομέρεια στα κοντινά, χάρη και στην τέχνη του διευθυντή φωτογραφίας, Hoyte van Hoytema. Καθοριστικής σημασίας για την ατμόσφαιρα του έργου είναι και η μουσική του Ludwig Göransson, η οποία ερμηνεύεται αποκλειστικά με φυσικά όργανα, τα οποία υπήρχαν και στην αρχαιότητα. Αυτή η άρτια τεχνικά και καλλιτεχνικά παραγωγή –τα σκηνικά και τα κοστούμια είναι εξαιρετικά– επωφελείται και από τις ωραίες ερμηνείες των ηθοποιών που κρατούν τους πρωταγωνιστικούς ρόλους, με τον John Leguizamo (Εύμαιος), την Charlize Theron (Καλυψώ) και τη Samantha Morton (Κίρκη) να κλέβουν άνετα την παράσταση ως δευτεραγωνιστές. Ας μην ξεχνάμε, επίσης, ότι το φιλμ αποτελεί διαφήμιση για την χώρα μας, όχι μόνο λόγω της προέλευσης της ιστορίας, αλλά και διότι μεγάλο μέρος των γυρισμάτων πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα.
Πολύ συνειδητά, θαρρώ, ο Nolan επιδιώκει να «απαλλάξει» όσο περισσότερο γίνεται την ιστορία από το στοιχείο των θεών και της μοίρας, δίνοντας βάρος στους ανθρώπους και τις επιλογές τους, ως το πραγματικό στοιχείο που καθορίζει την τύχη τους. Με αυτόν τον τρόπο, φτιάχνει μια «Οδύσσεια» πιο γήινη, στην οποία ο νόστος λειτουργεί περισσότερο ως πορεία αυτογνωσίας και ανοιχτών ερωτημάτων. Πώς είναι δυνατόν ο πανέξυπνος θριαμβευτής του Τρωικού Πολέμου, ο πολυμήχανος Οδυσσέας, να μην έχει βρει τρόπο, τόσα χρόνια μετά, να γυρίσει στην πατρίδα του; Μήπως, εν τέλει, δεν θέλει να επιστρέψει –και για ποιον λόγο; Τα ερωτήματα αυτά δίνουν ουσία στην δημιουργία του Nolan, η οποία, στην τρίωρη διάρκειά της που κυλά σαν νερό, διαθέτει ορισμένες σκηνές κινηματογραφικής ανθολογίας, όπως η άλωση της Τροίας και η μάχη με τους Λαιστρυγόνες, μέσα σε ένα δάσος που μοιάζει να κινείται. Από την άλλη, αυτή του η τόσο «προσγειωμένη» προσέγγιση, στερεί από την ιστορία το στοιχείο του παραμυθιού, το οποίο την κάνει αληθινά συναρπαστική –ειδικά εάν αναλογιστούμε ότι για τους περισσότερους Έλληνες αποτελεί παιδικό ανάγνωσμα, την πρώτη μεγάλη περιπέτεια που ανέπτυξε την φαντασία μας. Επομένως, αυτή η «Οδύσσεια», μου άφησε γλυκόπικρη γεύση, καθώς αποτελεί εντυπωσιακό, μα όχι συναρπαστικό, κινηματογραφικό επίτευγμα.
*Η ταινία προβάλλεται στους κινηματογράφους σε διανομή από την Tanweer, από την Πέμπτη, 16 Ιουλίου.
—————
*** Απαγορεύεται αυστηρά η αναδημοσίευση υλικού, χωρίς την άδεια του Music Corner
