Ένας αργός, σχεδόν απειλητικός ρυθμός… Μια φωνή που δεν τραγουδά απλώς, αλλά μοιάζει να δίνει εντολή. Και μία λέξη που επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά, μέχρι να μετατραπεί σε σύνθημα.
Το «Shout» των Tears For Fears ακούγεται σαν μια έκρηξη συσσωρευμένης οργής. Σαν τη στιγμή κατά την οποία κάποιος αποφασίζει ότι δεν πρόκειται να καταπιεί άλλα λόγια, φόβους και προσβολές.
Παρότι συνδέθηκε συχνά με την ψυχοθεραπευτική θεωρία της «πρωτογενούς κραυγής», το πραγματικό του νόημα ήταν περισσότερο πολιτικό. Ήταν ένα τραγούδι διαμαρτυρίας, μια παρότρυνση να αντισταθείς σε εκείνους που προσπαθούν να σου επιβάλουν τι πρέπει να σκέφτεσαι, να αισθάνεσαι και να αποδέχεσαι.
Μια ιδέα που εμφανίστηκε σχεδόν από το πουθενά
Το «Shout» γεννήθηκε στο σπίτι του Roland Orzabal, με ελάχιστα μέσα: ένα μικρό συνθεσάιζερ και ένα μηχάνημα ρυθμού.
Ο ίδιος είχε περάσει ένα διάστημα προγραμματίζοντας στο LinnDrum ρυθμούς από τραγούδια που αγαπούσε. Ανάμεσα στις βασικές επιρροές του βρισκόταν το «Remain in Light» των Talking Heads. Παίζοντας πάνω σε έναν από αυτούς τους ρυθμούς, μέσα σε ένα μεγάλο δωμάτιο με έντονη αντήχηση, άρχισε να επαναλαμβάνει τη λέξη «shout».
Όπως έχει περιγράψει αργότερα, βρέθηκε σε μια σχεδόν υπνωτική κατάσταση και το τραγούδι εμφανίστηκε σαν να ερχόταν από κάπου έξω από τον ίδιο.
Στην αρχή υπήρχε ουσιαστικά μόνο το ρεφρέν. Μια απλή, επαναλαμβανόμενη φράση… Ο Orzabal δεν πίστευε ακόμη ότι είχε γράψει κάτι ιδιαίτερα σημαντικό. Θεωρούσε ότι θα μπορούσε να αποτελέσει ένα καλό κομμάτι για το άλμπουμ, χωρίς απαραίτητα να κυκλοφορήσει ως single.
Ο Ian Stanley, όμως, είχε διαφορετική άποψη. Όταν άκουσε την αρχική ιδέα στο σπίτι του Orzabal, ενθουσιάστηκε και ενημέρωσε αμέσως τον παραγωγό Chris Hughes. Όταν ο Hughes ζήτησε από τον Roland να του παίξει το κομμάτι στο στούντιο, κατάλαβε σχεδόν αμέσως ότι είχαν στα χέρια τους κάτι πολύ μεγαλύτερο.
Ο Stanley και ο Hughes πίστευαν ότι το «Shout» μπορούσε να γίνει παγκόσμια επιτυχία. Και τελικά δικαιώθηκαν.
Όχι μόνο μια θεραπευτική κραυγή
Οι Tears For Fears είχαν επηρεαστεί βαθιά από τα βιβλία του Αμερικανού ψυχολόγου Arthur Janov και τη θεωρία της πρωτογενούς θεραπείας. Σύμφωνα με τον Janov, οι τραυματικές εμπειρίες και ο καταπιεσμένος πόνος της παιδικής ηλικίας παραμένουν κρυμμένοι μέσα στον άνθρωπο. Η εξωτερίκευσή τους, ακόμη και μέσα από μια δυνατή κραυγή, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως τρόπος απελευθέρωσης.
Αυτές οι ιδέες βρίσκονταν στον πυρήνα του πρώτου άλμπουμ των Tears For Fears, «The Hurting». Ο Roland Orzabal και ο Curt Smith είχαν μεγαλώσει σε δύσκολα οικογενειακά περιβάλλοντα και χρησιμοποιούσαν τη μουσική για να μιλήσουν για τον φόβο, την παιδική ηλικία, την απόρριψη και τα συναισθηματικά τραύματα.
Γι’ αυτό και το «Shout» θεωρήθηκε αρχικά ακόμη μία αναφορά στην ανάγκη του ανθρώπου να βγάλει από μέσα του όσα τον βασανίζουν.
Ο Orzabal, όμως, έχει ξεκαθαρίσει ότι το τραγούδι αφορά περισσότερο την πολιτική διαμαρτυρία. Το χαρακτήρισε ένα απλό τραγούδι διαμαρτυρίας, το οποίο διατηρούσε μια σύνδεση με την ιδέα της πρωτογενούς κραυγής, αλλά κοιτούσε πλέον προς τα έξω και όχι μόνο προς τον εσωτερικό κόσμο του ανθρώπου.
Οι Tears For Fears περνούσαν από την προσωπική εξομολόγηση στην κοινωνική συνειδητοποίηση. Δεν μιλούσαν πια μόνο για τα τραύματα που προκαλούν η οικογένεια και η παιδική ηλικία, αλλά και για τις πιέσεις που ασκούν η εξουσία, η κοινωνία και το πολιτικό περιβάλλον.
Σε ποιον απευθύνεται το τραγούδι
Ο αφηγητής του «Shout» μοιάζει να απευθύνεται σε κάποιον που βρίσκεται σε θέση ισχύος.
Θα μπορούσε να είναι ένας πολιτικός ηγέτης, ένας μηχανισμός εξουσίας, ένας καταπιεστικός γονέας ή ακόμη και ένας άνθρωπος που προσπαθεί να ελέγξει και να ταπεινώσει κάποιον άλλον.
Το τραγούδι δεν κατονομάζει τον αντίπαλο. Και ακριβώς γι’ αυτό το μήνυμά του μπορεί να εφαρμοστεί σε πολλές διαφορετικές καταστάσεις.
Η κραυγή δεν παρουσιάζεται ως ξέσπασμα χωρίς κατεύθυνση. Είναι μια συνειδητή πράξη αντίστασης. Μια άρνηση να παραμείνεις σιωπηλός όταν κάποιος προσπαθεί να σε μειώσει, να σε χρησιμοποιήσει ή να αποφασίσει για λογαριασμό σου.
Ο αφηγητής δεν παρακαλεί. Προκαλεί τον άλλον να δείξει τις πραγματικές του προθέσεις και δηλώνει ότι δεν πρόκειται πλέον να δεχτεί αδιαμαρτύρητα όσα του επιβάλλονται.
Η δύναμη του τραγουδιού βρίσκεται στο γεγονός ότι δεν προσφέρει μια συγκεκριμένη πολιτική θέση. Προσφέρει κάτι πιο καθολικό: το δικαίωμα κάθε ανθρώπου να υψώσει τη φωνή του.
Από ένα λιτό demo σε μια τεράστια παραγωγή
Η αρχική ιδέα του «Shout» ήταν εξαιρετικά απλή. Η ηχογράφηση, όμως, εξελίχθηκε σε μια πολύμηνη και απαιτητική διαδικασία.
Ο Chris Hughes, ο Roland Orzabal και ο Ian Stanley έχτισαν το κομμάτι σταδιακά, προσθέτοντας νέους ρυθμούς, ηλεκτρονικά κρουστά, συνθεσάιζερ, πλήκτρα και κιθάρες.
Στην τελική παραγωγή χρησιμοποιήθηκαν δύο διαφορετικά μηχανήματα ρυθμού, πραγματικά ντραμς και το ψηφιακό σύστημα Fairlight, το οποίο δημιούργησε ορισμένους από τους χαρακτηριστικούς ηλεκτρονικούς ήχους του κομματιού.
Προστέθηκε επίσης ένα μεγάλο κιθαριστικό σόλο, κάτι αρκετά ασυνήθιστο για ένα συγκρότημα που μέχρι τότε είχε συνδεθεί κυρίως με τον ήχο των συνθεσάιζερ.
Η αρχική ηχογράφηση ξεπερνούσε τα επτά λεπτά. Το τραγούδι δεν ακολούθησε τη συνηθισμένη δομή ενός σύντομου ποπ single. Χτίστηκε κομμάτι κομμάτι, με κάθε νέο ηχητικό επίπεδο να κάνει την επαναλαμβανόμενη κραυγή όλο και πιο επιβλητική.
Αυτή η παραγωγή ήταν που μετέτρεψε μια απλή μελωδική ιδέα σε κάτι σχεδόν μνημειώδες.
Το «Shout» δεν μοιάζει απλώς να παίζεται. Μοιάζει να πλησιάζει αργά τον ακροατή, μέχρι να καλύψει ολόκληρο τον χώρο.
Το βίντεο που άνοιξε τον δρόμο προς την Αμερική
Το βίντεο κλιπ σκηνοθέτησε ο Nigel Dick και γυρίστηκε εν μέρει στο Durdle Door, τον εντυπωσιακό φυσικό βραχώδη σχηματισμό στις ακτές του Dorset της Αγγλίας.
Οι εικόνες του Roland Orzabal και του Curt Smith μπροστά στη θάλασσα και στους απόκρημνους βράχους ενίσχυσαν την αίσθηση ότι το τραγούδι απευθυνόταν σε ολόκληρο τον κόσμο.
Άλλες σκηνές γυρίστηκαν σε στούντιο, όπου το συγκρότημα εμφανίζεται μαζί με φίλους και συγγενείς. Η προσωπική αυτή συγκέντρωση μετατρέπεται σταδιακά σε μια συλλογική εμπειρία, σαν η κραυγή του τραγουδιού να περνά από τον έναν άνθρωπο στον άλλον.
Η συχνή προβολή του βίντεο από το MTV βοήθησε σημαντικά τους Tears For Fears να εδραιωθούν στην αγορά της Βόρειας Αμερικής.
Η επιτυχία που ξεπέρασε κάθε προσδοκία
Το «Shout» κυκλοφόρησε στα τέλη του 1984 ως το δεύτερο single από το «Songs from the Big Chair».
Στη Μεγάλη Βρετανία έφτασε στο Νο4 και παρέμεινε συνολικά 20 εβδομάδες στο επίσημο Top 100.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες η πορεία του ήταν ακόμη πιο εντυπωσιακή. Ανέβηκε στην κορυφή του Billboard Hot 100 τον Αύγουστο του 1985 και παρέμεινε στο Νο1 για τρεις εβδομάδες.
Το τραγούδι άνοιξε τον δρόμο για την τεράστια διεθνή επιτυχία του «Songs from the Big Chair» και καθιέρωσε τους Tears For Fears ως ένα από τα σημαντικότερα συγκροτήματα της δεκαετίας του ’80.
Μια κραυγή που εξακολουθεί να ακούγεται
Η επανάληψη που έκανε τον Roland Orzabal να θεωρεί αρχικά το τραγούδι υπερβολικά απλό ήταν τελικά το μεγαλύτερο πλεονέκτημά του.
Το «Shout» δεν χρειάζεται πολύπλοκες αφηγήσεις. Χρειάζεται μόνο μια λέξη. Μια λέξη που μπορεί να εκφράζει οργή, φόβο, απελπισία, αντίσταση ή την ανάγκη να ακουστείς. Μια λέξη που μπορεί να ανήκει σε έναν άνθρωπο, αλλά μέσα στο τραγούδι μετατρέπεται σε φωνή πλήθους.
Πίσω από τη μεγάλη παραγωγή και τον χαρακτηριστικό ήχο των ’80s, κρύβεται ένα απλό μήνυμα: όταν η σιωπή γίνεται μέρος της καταπίεσης, η φωνή σου είναι ο πρώτος τρόπος για να αντισταθείς…
Οι στίχοι
| Shout, shout, let it all out These are the things I can do without Come on I’m talking to you, come on |
Φώναξε, φώναξε, βγάλ’ τα όλα από μέσα σου Αυτά είναι τα πράγματα που δεν αντέχω πια Έλα Σε σένα μιλάω, έλα |
| Shout, shout, let it all out These are the things I can do without Come on I’m talking to you, come on |
Φώναξε, φώναξε, βγάλ’ τα όλα από μέσα σου Αυτά είναι τα πράγματα που δεν αντέχω πια Έλα Σε σένα μιλάω, έλα |
| In violent times You shouldn’t have to sell your soul In black and white They really, really ought to know |
Σε βίαιους καιρούς Δεν θα έπρεπε να χρειάζεται να πουλάς την ψυχή σου Σε άσπρο και μαύρο Θα έπρεπε πραγματικά να το γνωρίζουν |
| Those one-track minds That took you for a working boy Kiss them goodbye You shouldn’t have to jump for joy You shouldn’t have to jump for joy |
Εκείνοι με το μυαλό κολλημένο σε έναν μόνο δρόμο Που σε θεώρησαν απλώς ένα παιδί για τη δουλειά Αποχαιρέτησέ τους Δεν θα έπρεπε να χρειάζεται να πηδάς από τη χαρά σου Δεν θα έπρεπε να χρειάζεται να πηδάς από τη χαρά σου |
| Shout, shout, let it all out These are the things I can do without Come on I’m talking to you, come on |
Φώναξε, φώναξε, βγάλ’ τα όλα από μέσα σου Αυτά είναι τα πράγματα που δεν αντέχω πια Έλα Σε σένα μιλάω, έλα |
| They gave you life And in return you gave them hell As cold as ice I hope we live to tell the tale I hope we live to tell the tale |
Σου έδωσαν ζωή Και εσύ, σε αντάλλαγμα, τους έκανες τη ζωή κόλαση Ψυχροί σαν πάγος Ελπίζω να ζήσουμε για να διηγηθούμε την ιστορία Ελπίζω να ζήσουμε για να διηγηθούμε την ιστορία |
| Shout, shout, let it all out These are the things I can do without Come on I’m talking to you, come on |
Φώναξε, φώναξε, βγάλ’ τα όλα από μέσα σου Αυτά είναι τα πράγματα που δεν αντέχω πια Έλα Σε σένα μιλάω, έλα |
| Shout, shout, let it all out (let it all out) These are the things I can do without Come on I’m talking to you, come on |
Φώναξε, φώναξε, βγάλ’ τα όλα από μέσα σου Αυτά είναι τα πράγματα που δεν αντέχω πια Έλα Σε σένα μιλάω, έλα |
| Shout, shout, let it all out (let it all out) These are the things I can do without Come on I’m talking to you, so come on |
Φώναξε, φώναξε, βγάλ’ τα όλα από μέσα σου Αυτά είναι τα πράγματα που δεν αντέχω πια Έλα Σε σένα μιλάω, γι’ αυτό έλα |
| And when you’ve taken down your guard If I could change your mind I’d really love to break your heart I’d really love to break your heart |
Και όταν χαμηλώσεις τις άμυνές σου Αν μπορούσα να σου αλλάξω γνώμη Θα ήθελα πραγματικά να σου ραγίσω την καρδιά Θα ήθελα πραγματικά να σου ραγίσω την καρδιά |
| Shout, shout, let it all out These are the things I can do without (break your heart) (I’d really love to break your heart) come on I’m talking to you, come on |
Φώναξε, φώναξε, βγάλ’ τα όλα από μέσα σου Αυτά είναι τα πράγματα που δεν αντέχω πια (Να σου ραγίσω την καρδιά) (Θα ήθελα πραγματικά να σου ραγίσω την καρδιά), έλα Σε σένα μιλάω, έλα |
| Shout, shout, let it all out These are the things I can do without Come on I’m talking to you, so come on |
Φώναξε, φώναξε, βγάλ’ τα όλα από μέσα σου Αυτά είναι τα πράγματα που δεν αντέχω πια Έλα Σε σένα μιλάω, γι’ αυτό έλα |
| Shout, shout, let it all out These are the things I can do without Come on I’m talking to you, come on |
Φώναξε, φώναξε, βγάλ’ τα όλα από μέσα σου Αυτά είναι τα πράγματα που δεν αντέχω πια Έλα Σε σένα μιλάω, έλα |
| shout, shout, let it all out (They really, really ought to know) these are the things I can do without (They really, really) come on I’m talking to you, so come on (they really, really ought to know) |
Φώναξε, φώναξε, βγάλ’ τα όλα από μέσα σου (Θα έπρεπε πραγματικά να το γνωρίζουν) αυτά είναι τα πράγματα που δεν αντέχω πια (Πραγματικά, πραγματικά) έλα Σε σένα μιλάω, γι’ αυτό έλα (Θα έπρεπε πραγματικά να το γνωρίζουν) |
| Shout, shout, let it all out (I’d really love to break your heart) These are the things I can do without (I’d really love to break your heart) Come on I’m talking to you, so come on |
Φώναξε, φώναξε, βγάλ’ τα όλα από μέσα σου (Θα ήθελα πραγματικά να σου ραγίσω την καρδιά) Αυτά είναι τα πράγματα που δεν αντέχω πια (Θα ήθελα πραγματικά να σου ραγίσω την καρδιά) Έλα Σε σένα μιλάω, γι’ αυτό έλα |
| Shout, shout, let it all out These are the things I can do without Come on |
Φώναξε, φώναξε, βγάλ’ τα όλα από μέσα σου Αυτά είναι τα πράγματα που δεν αντέχω πια Έλα |
—————————————–
Κάθε Τετάρτη στο MusicCorner.gr και μια νέα ιστορία πίσω από ένα φημισμένο τραγούδι… Stay tuned…
Θέλεις να μαθαίνεις για περισσότερες ιστορίες πίσω από γνωστά τραγούδια? Γράψου στο Newsletter παρακάτω για να σε ενημερώνουμε άμεσα και μπες στη στήλη με τα “Αφιερώματα” μας…
