Γράφει ο Παύλος Ζέρβας
Στις 28 Σεπτεμβρίου 1991, το αεροδρόμιο Τούσινο της Μόσχας γέμισε κόσμο για ένα δωρεάν Monsters of Rock με τους AC/DC, Metallica, Pantera, The Black Crowes και το σοβιετικό συγκρότημα E.S.T. Είχε περάσει μόλις ένας μήνας από την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος του Αυγούστου. Η Σοβιετική Ένωση εξακολουθούσε να υπάρχει, αλλά η εξουσία της κλονιζόταν. Μέσα σε εκείνη την αβεβαιότητα, μια τεράστια ροκ συναυλία απέκτησε βάρος που ξεπερνούσε κατά πολύ το πρόγραμμά της.
Μια σκηνή στο αεροδρόμιο
Το φεστιβάλ στήθηκε σε ανοιχτό χώρο, με ελεύθερη είσοδο. Λίγες ημέρες πριν, οι Los Angeles Times παρουσίαζαν την επικείμενη εμφάνιση των AC/DC, Metallica, The Black Crowes και Pantera, μεταφέροντας προσδοκία για περισσότερους από ένα εκατομμύριο θεατές. Αυτό ήταν πρόβλεψη πριν από τη συναυλία, όχι καταμέτρηση όσων τελικά βρέθηκαν εκεί.
Οι αριθμοί που αναφέρονται έκτοτε διαφέρουν. Σύμφωνα με στοιχεία της αστυνομίας της Μόσχας, το πλήθος πλησίαζε το μισό εκατομμύριο προς το βράδυ, ενώ οι διοργανωτές το υπολόγισαν σε περισσότερους από 700.000. Η ακριβής προσέλευση δεν μπορεί να δοθεί ως βέβαιο νούμερο. Αρκεί όμως η εικόνα του αεροδρομίου για να καταλάβει κανείς την κλίμακα της ημέρας.
Η μουσική και τα επεισόδια
Οι Pantera άνοιξαν τη συναυλία. Ακολούθησαν οι The Black Crowes και οι E.S.T., πριν ανέβουν οι Metallica και, στο τέλος, οι AC/DC. Η μέρα δεν κύλησε μόνο με μουσική: καταγράφηκαν συγκρούσεις θεατών με αστυνομικούς και στρατιώτες, καθώς και τραυματισμοί. Οι εικόνες αυτές αποτελούν μέρος της ιστορίας του φεστιβάλ, όσο κι αν η μνήμη έχει κρατήσει κυρίως το απέραντο πλήθος μπροστά στη σκηνή.
Για τους Metallica, η Μόσχα ήταν ένας σταθμός λίγο μετά την κυκλοφορία του ομώνυμου album τους, του δίσκου που έμεινε γνωστός ως Black Album. Σύμφωνα με το αρχείο του συγκροτήματος, ξεκίνησαν με το “Enter Sandman” και έπαιξαν, μεταξύ άλλων, τα “Creeping Death”, “One” και “Master of Puppets”. Οι AC/DC έκλεισαν το φεστιβάλ. Στο Τούσινο ακούστηκαν συγκροτήματα που το κοινό γνώριζε από δίσκους και κασέτες, αυτή τη φορά μπροστά του και σε μια κλίμακα δύσκολο να χωρέσει σε φωτογραφία.
Πριν αλλάξει ο χάρτης
Η συναυλία έγινε σε μια πολύ συγκεκριμένη στιγμή: μετά την αποτυχία του πραξικοπήματος και πριν από τη διάλυση της ΕΣΣΔ τον Δεκέμβριο του 1991. Οι Los Angeles Times την περιέγραφαν τότε ως γιορτή της «νίκης της δημοκρατίας». Για τους ανθρώπους που βρέθηκαν στο Τούσινο, ήταν ταυτόχρονα μια σπάνια ευκαιρία να δουν από κοντά μερικά από τα μεγαλύτερα ονόματα του σκληρού ροκ.
Αυτό κάνει την 28η Σεπτεμβρίου να ξεχωρίζει. Οι λήψεις από τη σκηνή δείχνουν μια συναυλία γιγαντιαίων διαστάσεων. Το ημερολόγιο θυμίζει ότι, μόλις τρεις μήνες αργότερα, η χώρα στην οποία έγινε δεν θα υπήρχε πια με το ίδιο όνομα…
