Γράφει ο Παύλος Ζέρβας
Μια ήσυχη μελωδία, μια φωνή που μοιάζει να ψιθυρίζει μέσα στο σκοτάδι και μια ερώτηση που κρύβει μαζί ελπίδα και φόβο: μπορεί μια αγάπη να διαρκέσει για πάντα;
Το “Eternal Flame” των Bangles δεν γεννήθηκε ως μια μεγάλη, φιλόδοξη μπαλάντα. Δεν προοριζόταν καν να αποτελέσει το σημαντικότερο τραγούδι του συγκροτήματος. Αντίθετα, παραλίγο να μη συμπεριληφθεί ποτέ σε άλμπουμ, επειδή τα υπόλοιπα μέλη του γκρουπ δεν πίστεψαν αρχικά σε αυτό!
Η «αιώνια φλόγα» όμως αρνήθηκε να σβήσει…
Από το Graceland σε ένα ερωτικό τραγούδι
Το 1988 οι Bangles βρίσκονταν σε μια περίεργη περίοδο της καριέρας τους. Η τεράστια επιτυχία του άλμπουμ “Different Light”, με τραγούδια όπως το “Manic Monday” και το “Walk Like an Egyptian”, τους είχε μετατρέψει από ένα συγκρότημα της σκηνής του Λος Άντζελες σε διεθνείς pop stars.
Πίσω από την επιτυχία, όμως, υπήρχε κούραση. Τα μέλη του γκρουπ περνούσαν ατελείωτους μήνες σε περιοδείες, ενώ τα μέσα ενημέρωσης παρουσίαζαν όλο και περισσότερο τη Susanna Hoffs ως την «αρχηγό» και το πρόσωπο των Bangles, παρότι το συγκρότημα είχε δημιουργηθεί με τη λογική ότι όλες θα έγραφαν και θα τραγουδούσαν.
Όταν ολοκληρώθηκε η περιοδεία, η Hoffs άρχισε να συνεργάζεται με δύο από τους σημαντικότερους δημιουργούς της εποχής: τον Billy Steinberg και τον Tom Kelly. Οι δυο τους είχαν ήδη γράψει τραγούδια όπως τα “Like a Virgin”, “True Colors” και “Alone”.
Η Hoffs είχε συνηθίσει να ξεκινά τη σύνθεση από μια κιθάρα και μια μελωδία, αφήνοντας τους στίχους να προκύψουν αργότερα. Ο Steinberg και ο Kelly ακολουθούσαν την αντίθετη διαδρομή: ξεκινούσαν από μια λέξη, μια φράση ή μια συγκεκριμένη ιδέα.
Η ιδέα για το “Eternal Flame” εμφανίστηκε όταν η Hoffs διηγήθηκε στον Steinberg μια επίσκεψη των Bangles στο Graceland, το σπίτι του Elvis Presley στο Μέμφις. Κατά την ξενάγησή τους στο Graceland, τα μέλη του συγκροτήματος επισκέφθηκαν το μνήμα του Elvis Presley. Εκεί υπήρχε μια μικρή «αιώνια φλόγα», ένα συμβολικό φως αφιερωμένο στη διατήρηση της μνήμης του. Σύμφωνα με την ανάμνηση της Susanna Hoffs, τη βροχερή εκείνη ημέρα η φλόγα δεν έκαιγε.
Μόλις ο Steinberg άκουσε τις λέξεις «eternal flame», κατάλαβε ότι είχε βρει έναν εξαιρετικό τίτλο τραγουδιού. Μέσα σε περίπου μία ώρα, οι βασικοί στίχοι είχαν γραφτεί.
Η εικόνα από τον τάφο του Elvis δεν ήταν η μοναδική ανάμνηση που ενεργοποίησε ο τίτλος. Ο Steinberg θυμήθηκε επίσης τη μικρή κόκκινη λυχνία που έκαιγε συνεχώς στη συναγωγή όπου πήγαινε ως παιδί. Η λυχνία συμβόλιζε την αιώνια παρουσία του Θεού και ήταν γνωστή ως «αιώνιο φως».
Το τραγούδι, ωστόσο, δεν γράφτηκε για τον Elvis ούτε είχε θρησκευτικό περιεχόμενο. Η αιώνια φλόγα μετατράπηκε σε σύμβολο μιας αγάπης που ο άνθρωπος θέλει να πιστέψει ότι δεν θα σβήσει ποτέ.
Η ερώτηση πίσω από τη φλόγα
Το “Eternal Flame” παρουσιάζεται συχνά ως μια απόλυτη ερωτική εξομολόγηση. Στην πραγματικότητα, όμως, πίσω από τη γλυκιά μελωδία του υπάρχει έντονη αβεβαιότητα.
Η γυναίκα του τραγουδιού βρίσκεται κοντά στον άνθρωπο που αγαπά, αλλά δεν είναι βέβαιη ότι εκείνος αισθάνεται το ίδιο. Αναζητά μια επιβεβαίωση, ένα σημάδι ότι αυτό που ζουν είναι πραγματικό και όχι ένα όνειρο που θα τελειώσει μόλις ανοίξει τα μάτια της.
Η Susanna Hoffs έχει περιγράψει το τραγούδι ως μια ιστορία σύνδεσης, ελπίδας και λαχτάρας. Οι άνθρωποι γνωρίζουν ότι τίποτα δεν είναι πραγματικά αιώνιο, αλλά έχουν ανάγκη να πιστεύουν ότι η αγάπη δεν είναι τόσο εύθραυστη ώστε να χαθεί από τη μια στιγμή στην άλλη.
Γι’ αυτό και η φλόγα δεν λειτουργεί ως βεβαιότητα. Είναι περισσότερο μια ερώτηση: εξακολουθεί να καίει ανάμεσα στους δύο ανθρώπους ή υπάρχει μόνο στη φαντασία του ενός;
Το τραγούδι δεν περιγράφει έναν μεγάλο, θυελλώδη έρωτα. Αποτυπώνει εκείνη την ήσυχη στιγμή μέσα σε μια σχέση, όταν κάποιος κοιτάζει τον άνθρωπο που βρίσκεται δίπλα του και αναρωτιέται εάν η εγγύτητα που αισθάνεται είναι αμοιβαία.
Η τρυφερότητα και ο φόβος συνυπάρχουν. Η βροχή, το σκοτάδι και η μοναξιά υποχωρούν για λίγο μπροστά στο φως του άλλου ανθρώπου. Το μόνο που απομένει είναι η ανάγκη να ακουστεί το όνομα της αφηγήτριας από τα χείλη εκείνου που αγαπά, σαν απόδειξη ότι δεν είναι μόνη.
Ένα τραγούδι χωρίς κανονικό ρεφρέν
Παρά την κλασική pop αίσθησή του, το “Eternal Flame” έχει μια ασυνήθιστη δομή. Ο Billy Steinberg έχει εξηγήσει ότι ουσιαστικά δεν διαθέτει ένα συμβατικό ρεφρέν.
Ο τίτλος εμφανίζεται στο τέλος της στροφής, ενώ το τραγούδι στηρίζεται σε δύο διαφορετικά ενδιάμεσα μέρη. Η κατασκευή του θυμίζει παλαιότερα τραγούδια των Beatles, όπως το “We Can Work It Out”, σε μια εποχή κατά την οποία τα ρεφρέν δεν ήταν πάντοτε τόσο έντονα και επαναλαμβανόμενα όσο έγιναν στη δεκαετία του ’80.
Αυτή η απουσία ενός εκρηκτικού ρεφρέν κάνει το τραγούδι να μοιάζει περισσότερο με εξομολόγηση. Δεν κορυφώνεται απότομα, αλλά ανοίγει σταδιακά, σαν να μεγαλώνει αργά όπως το φως ενός κεριού.
Η πρώτη demo εκδοχή δημιουργήθηκε με κιθάρες, καθώς οι Bangles δεν είχαν μόνιμο keyboard player. Η Hoffs πίστεψε αμέσως ότι το τραγούδι ήταν ξεχωριστό. Κρατούσε συνεχώς την κασέτα με το demo στην τσάντα της και την έπαιζε σε όποιον δεχόταν να την ακούσει. Αργότερα θα το αποκαλούσε «το τραγούδι της ζωής μου».
Υπήρχε μόνο ένα πρόβλημα: οι υπόλοιπες Bangles δεν συμμερίζονταν τον ενθουσιασμό της!
Η απόρριψη από το ίδιο το συγκρότημα
Όταν τα μέλη των Bangles και ο παραγωγός Davitt Sigerson συγκεντρώθηκαν για να επιλέξουν τα τραγούδια του νέου άλμπουμ “Everything”, κάθε μέλος παρουσίασε τις συνθέσεις του.
Το “In Your Room”, επίσης γραμμένο από τη Hoffs μαζί με τους Steinberg και Kelly, εγκρίθηκε. Το “Eternal Flame” απορρίφθηκε!
Η απόφαση πλήγωσε ιδιαίτερα τη Hoffs, η οποία θεωρούσε ότι ήταν μία από τις καλύτερες συνθέσεις στις οποίες είχε συμμετάσχει. Το σύστημα επιλογής, ωστόσο, ήταν δημοκρατικό. Όλες οι Bangles έγραφαν, τραγουδούσαν και διεκδικούσαν χώρο στα άλμπουμ, επομένως κάθε τραγούδι έπρεπε να περάσει από την έγκριση της ομάδας.
Ο Davitt Sigerson δεν μπόρεσε να το ξεχάσει. Κατά τη διάρκεια των ηχογραφήσεων πρότεινε στη Hoffs να το ξαναδουλέψουν μαζί με έναν ενορχηστρωτή πλήκτρων και να παρουσιάσουν μια πιο ολοκληρωμένη εκδοχή του στις υπόλοιπες. Ο παραγωγός γνώριζε την αγάπη της Hoffs για την Patsy Cline και φαντάστηκε μια λεπτή, προσεκτικά κατασκευασμένη ενορχήστρωση, που θα θύμιζε μουσικό κουτί.
Ο John Philip Shenale δημιούργησε το χαρακτηριστικό μοτίβο των πλήκτρων. Προστέθηκαν διακριτικά έγχορδα, κιθάρα, ένα μικρό τρίγωνο και οι αρμονίες των υπόλοιπων Bangles. Το τελικό αποτέλεσμα δεν είχε κανονικά τύμπανα, κάτι ιδιαίτερα τολμηρό για ένα pop single στα τέλη της δεκαετίας του ’80. Ακόμη και ο μάνατζερ του συγκροτήματος αμφέβαλλε ότι οι ραδιοφωνικοί σταθμοί θα έπαιζαν ένα τραγούδι χωρίς drums!
Η απουσία τους, όμως, ήταν εκείνη που του έδωσε τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του. Αντί να εξελιχθεί σε μια θορυβώδη power ballad, το “Eternal Flame” παρέμεινε μικρό, εύθραυστο και ανθρώπινο.
Η …γυμνή ηχογράφηση της Susanna Hoffs
Κατά την ηχογράφηση των φωνητικών, ο Davitt Sigerson έκανε στη Susanna Hoffs μια παράξενη πρόταση. Της είπε ότι είχε συνεργαστεί πρόσφατα με την Olivia Newton-John και ότι εκείνη πραγματοποιούσε τις καλύτερες φωνητικές ερμηνείες της όταν τραγουδούσε …γυμνή! Στην πραγματικότητα, ο παραγωγός αστειευόταν, αλλά η Hoffs τον πίστεψε.
Αποφάσισε λοιπόν να το δοκιμάσει!
Βρισκόταν μόνη, πίσω από ένα διαχωριστικό, μέσα σε ένα σκοτεινό studio, χωρίς να μπορεί να τη δει κανείς. Η αίσθηση της θύμισε, όπως είπε αργότερα, το κολύμπι χωρίς ρούχα: την έκανε να αισθάνεται συγχρόνως ευάλωτη και ελεύθερη.
Η πρώτη ηχογράφηση πήγε τόσο καλά, ώστε άρχισε να θεωρεί τη διαδικασία γούρι και ηχογράφησε με τον ίδιο τρόπο μεγάλο μέρος του άλμπουμ, μαζί και το “Eternal Flame”.
Η ιστορία μπορεί να ακούγεται σαν ένα διασκεδαστικό περιστατικό από τη δεκαετία του ’80, αλλά η ευαλωτότητα αυτή ακούγεται πραγματικά στην ερμηνεία. Η Hoffs δεν προσπαθεί να επιδείξει τη δύναμη της φωνής της. Τραγουδά απαλά, σχεδόν διστακτικά, σαν να φοβάται την απάντηση στην ερώτηση που θέτει.
Η αργή πορεία προς την κορυφή
Το “Eternal Flame” κυκλοφόρησε στις αρχές του 1989 ως το δεύτερο single από το “Everything”.
Οι αρχικές αντιδράσεις των κριτικών δεν ήταν ιδιαίτερα ενθουσιώδεις. Αρκετοί αντιμετώπισαν το τραγούδι ως υπερβολικά γλυκό ή συμβατικό, ενώ η πορεία του στο βρετανικό chart ξεκίνησε από τη χαμηλή 81η θέση.
Σταδιακά, όμως, το κοινό άρχισε να το ανακαλύπτει…
Χρειάστηκε περίπου δύο μήνες για να φτάσει στο βρετανικό Top 40. Από εκεί συνέχισε να ανεβαίνει, ώσπου τον Απρίλιο του 1989 κατέκτησε την πρώτη θέση και παρέμεινε εκεί για τέσσερις εβδομάδες! Συνολικά πέρασε 20 εβδομάδες στο επίσημο βρετανικό chart!
Το τραγούδι ανέβηκε επίσης στην κορυφή του Billboard Hot 100 στις Ηνωμένες Πολιτείες και έγινε Νο 1 στην Αυστραλία, την Ιρλανδία και σε αρκετές ακόμη χώρες.
Η μπαλάντα που δεν ήθελαν αρχικά ούτε οι ίδιες οι Bangles είχε μετατραπεί στη μεγαλύτερη διεθνή επιτυχία τους!
Μια επιτυχία που δεν έσωσε το συγκρότημα
Θα περίμενε κανείς ότι μια παγκόσμια επιτυχία σαν το “Eternal Flame” θα άνοιγε ένα νέο κεφάλαιο για τις Bangles. Στην πραγματικότητα, αποτέλεσε το λαμπρότερο σημείο λίγο πριν από το τέλος της πρώτης περιόδου τους.
Οι εντάσεις στο εσωτερικό του συγκροτήματος είχαν ήδη μεγαλώσει. Η δισκογραφική εταιρεία, η διοίκηση και τα μέσα ενημέρωσης επικεντρώνονταν όλο και περισσότερο στη Susanna Hoffs, δημιουργώντας την εντύπωση ότι οι Bangles είχαν μία κεντρική τραγουδίστρια και τρεις συνοδούς.
Αυτή η εικόνα ερχόταν σε αντίθεση με την αρχική ταυτότητα του συγκροτήματος. Η Vicki Peterson, η Debbi Peterson και η Michael Steele ήταν συνθέτριες, μουσικοί και τραγουδίστριες με τη δική τους παρουσία. Παράλληλα, ο ρομαντικός και προσεκτικά ενορχηστρωμένος χαρακτήρας του “Eternal Flame” βρισκόταν αρκετά μακριά από τις garage-rock ρίζες των Bangles.
Το τραγούδι δεν διέλυσε από μόνο του το συγκρότημα. Ανέδειξε, όμως, τις καλλιτεχνικές και προσωπικές αποστάσεις που είχαν ήδη δημιουργηθεί.
Λίγους μήνες μετά την τεράστια επιτυχία του, οι Bangles διαλύθηκαν. Αργότερα επανενώθηκαν, πραγματοποίησαν περιοδείες και κυκλοφόρησαν ξανά μουσική, αλλά η πρώτη και πιο θρυλική εποχή τους είχε ολοκληρωθεί.
Η φλόγα που τελικά έμεινε αναμμένη…
Το “Eternal Flame” ξεκίνησε από μια πραγματική φλόγα που είχε σβήσει μέσα στη βροχή. Μετατράπηκε σε τραγούδι, απορρίφθηκε από το συγκρότημα που επρόκειτο να το ερμηνεύσει, διασώθηκε από έναν παραγωγό που πίστεψε στη μελωδία του και ηχογραφήθηκε από μια τραγουδίστρια που θέλησε να αισθανθεί εντελώς ελεύθερη και εκτεθειμένη.
Η ειρωνεία είναι ότι ένα τραγούδι γεμάτο αβεβαιότητα κατέκτησε τελικά μια από τις πιο βέβαιες μορφές “μουσικής αθανασίας”.
Η γυναίκα στους στίχους αναρωτιέται αν το συναίσθημα που ζει είναι πραγματικό και αν η φλόγα της αγάπης εξακολουθεί να καίει. Περισσότερες από τρεις δεκαετίες αργότερα, η απάντηση για το ίδιο το τραγούδι είναι ξεκάθαρη.
Η δική του φλόγα δεν έσβησε ποτέ…!
Οι στίχοι
| Close your eyes, give me your hand, darling Do you feel my heart beating? Do you understand? Do you feel the same? Am I only dreaming? Is this burning an eternal flame? |
Κλείσε τα μάτια σου, δώσε μου το χέρι σου, αγάπη μου Νιώθεις την καρδιά μου να χτυπά; Καταλαβαίνεις; Νιώθεις κι εσύ το ίδιο; Μήπως απλώς ονειρεύομαι; Είναι αυτή η φλόγα μια αιώνια φλόγα; |
| I believe it’s meant to be, darling I watch you when you are sleeping You belong with me Do you feel the same? Am I only dreaming? Or is this burning (burning) an eternal flame? |
Πιστεύω πως ήταν γραφτό να γίνει, αγάπη μου Σε κοιτάζω όταν κοιμάσαι Η θέση σου είναι δίπλα μου Νιώθεις κι εσύ το ίδιο; Μήπως απλώς ονειρεύομαι; Ή μήπως αυτή η φλόγα που καίει είναι αιώνια; |
| Say my name Sun shines through the rain A whole life so lonely And then come and ease the pain I don’t want to lose this feeling, oh |
Πες το όνομά μου Ο ήλιος λάμπει μέσα από τη βροχή Μια ολόκληρη ζωή τόσο μοναχική Κι ύστερα έρχεσαι και απαλύνεις τον πόνο Δεν θέλω να χάσω αυτό το συναίσθημα |
| Say my name Sun shines through the rain A whole life so lonely And then come and ease the pain I don’t want to lose this feeling, oh |
Πες το όνομά μου Ο ήλιος λάμπει μέσα από τη βροχή Μια ολόκληρη ζωή τόσο μοναχική Κι ύστερα έρχεσαι και απαλύνεις τον πόνο Δεν θέλω να χάσω αυτό το συναίσθημα |
| Close your eyes, give me your hand Do you feel my heart beating? Do you understand? Do you feel the same? Am I only dreaming? Or is this burning an eternal flame? |
Κλείσε τα μάτια σου, δώσε μου το χέρι σου Νιώθεις την καρδιά μου να χτυπά; Καταλαβαίνεις; Νιώθεις κι εσύ το ίδιο; Μήπως απλώς ονειρεύομαι; Ή μήπως αυτή η φλόγα που καίει είναι αιώνια; |
| Close your eyes, give me your hand, darling Do you feel my heart beating? Do you understand? Do you feel the same? Am I only dreaming? Is this burning an eternal flame? |
Κλείσε τα μάτια σου, δώσε μου το χέρι σου, αγάπη μου Νιώθεις την καρδιά μου να χτυπά; Καταλαβαίνεις; Νιώθεις κι εσύ το ίδιο; Μήπως απλώς ονειρεύομαι; Είναι αυτή η φλόγα μια αιώνια φλόγα; |
| Close your eyes, give me your hand, darling Do you feel my heart beating? Do you understand? Do you feel the same? Am I only dreaming? Oh (an eternal flame) |
Κλείσε τα μάτια σου, δώσε μου το χέρι σου, αγάπη μου Νιώθεις την καρδιά μου να χτυπά; Καταλαβαίνεις; Νιώθεις κι εσύ το ίδιο; Μήπως απλώς ονειρεύομαι; Ω, μια αιώνια φλόγα |
| Close your eyes, give me your hand, darling Do you feel my heart beating? Do you understand? Do you feel the same? Am I only dreaming? Is this burning an eternal flame? |
Κλείσε τα μάτια σου, δώσε μου το χέρι σου, αγάπη μου Νιώθεις την καρδιά μου να χτυπά; Καταλαβαίνεις; Νιώθεις κι εσύ το ίδιο; Μήπως απλώς ονειρεύομαι; Είναι αυτή η φλόγα μια αιώνια φλόγα; |
—————————————–
Κάθε Τετάρτη στο MusicCorner.gr και μια νέα ιστορία πίσω από ένα φημισμένο τραγούδι… Stay tuned…
Θέλεις να μαθαίνεις για περισσότερες ιστορίες πίσω από γνωστά τραγούδια? Γράψου στο Newsletter παρακάτω για να σε ενημερώνουμε άμεσα και μπες στη στήλη με τα “Αφιερώματα” μας…
